Loading
  • 1
  • 2
  • 3
  • 4
  • 5
  • 6
  • 7
  • 8
  • 9
  • 10
  • 11

Bractwo na Rezurekcji 2024

 

Rezurekcja w babimojskiej parafii odbyła się jak co roku z udziałem bractwa kurkowego. Starym zwyczajem podczas procesji o świcie, bracia oddawali głośne strzały ze swoich dział ręcznych. Dowiedzieliśmy się, że parafianie i ich goście już w dniach Wielkiego Tygodnia pytali duchowieństwo, czy bractwo będzie strzelać podczas procesji rezurekcyjnej. Od tego uzależniali podobno swój udział we mszy Zmartwychwstania Pańskiego wczesnym świątecznym porankiem.

 

A.W.

 


 

Powstanie Wielkopolskie w Babimoście

8

Franciszek Rychły (1894-1919) – Powstaniec Wielkopolski.

 

24 stycznia 1919 roku oddział powstańców wielkopolskich zajął bezkrwawo Babimost oraz Podmokle Wielkie i Małe. Powstańcy zdobyli część naszej dzisiejszej gminy, wchodząc tu od strony wschodniej, od wyzwolonej już w większości Wielkopolski. Babimost tak jak Podmokle Małe i Wielkie, w przeciwieństwie do np. Wolsztyna i Zbąszynia, nie broniły się przed powstańcami. Wydarzenia z tego czasu opisał niemiecki nauczyciel Bensch z Podmokli Małych w kronice szkoły ewangelickiej. Zapis jest ze zrozumiałych względów stronniczy i dokumentuje niechęć niemieckiego nauczyciela do Powstania Wielkopolskiego.

 

8

Kopia kroniki szkolnej. [tłumaczenie z języka niemieckiego Małgorzata Waberska]:

 

1919.

Powstanie Polskie.

Niestety naszemu sąsiedniemu miastu Babimostowi nie zostało oszczędzone zawarcie znajomości z Polakami: 24 stycznia Babimost został zajęty przez 400 Polaków. Winę za to ponoszą mieszkańcy, którzy przez swoją obojętność nie zadbali o to, aby Babimost otrzymał obronę militarną. Nawet nie stworzono kompanii obronnej, która przecież w każdym w miarę niemieckim mieście była bezzwłocznie sformowana. ... Teraz mogliśmy pojechać do Babimostu jedynie z polskim dowodem osobistym. .... Wszyscy młodzi Polacy musieli teraz oczywiście stawić się u powstańców. ... Jak szczęśliwa była teraz polska ludność. Przed ich domami powiewała dumnie polska flaga, nawet jeśli była ona tylko z papieru. Ale ten splendor niedługo dobiegł końca.

12 lutego Babimost został znowu zdobyty przez Niemców i tak też skończyła się ta polska chwała w naszej wsi. Podczas walk w okolicy poległo kilku polskich żołnierzy z naszej wsi. Zaraz na początku pod Zbąszyniem zginął polski gospodarz i jego szwagier.

 

8

Nądnia koło Zbąszynia, miejsce pamięci Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego na Trasie szlaku Powstania Wielkopolskiego (1919) w Regionie Kozła.

 

Wspomniany przez kronikarza „polski gospodarz i jego szwagier” to Michał Mazur, gospodarz rolny z Podmokli Małych nr 11 i Franciszek Rychły z Podmokli Wielkich nr 59, którzy zginęli razem już 11 stycznia 1919 roku w Nądni w walkach o Zbąszyń. Franciszek Rychły służył wcześniej w niemieckim 1 pułku saperów kolejowych na I wojnie światowej i wróciwszy po zakończeniu wojny do domu w Podmoklach, zgłosił się razem ze szwagrem Michałem Mazurem dobrowolnie w szeregi powstańców wielkopolskich. Franciszek Rychły zginął w wieku 24 lat, a Michał Mazur miał 38 lat i pozostawił żonę i pięcioro dzieci. W Nądni ustawiono głaz z napisem upamiętniającym dwóch „Powstańców z Podmokli”, którzy tu polegli – niestety nie zamieszczono ich nazwisk.

 

8

Nądnia, głaz pamięci Powstania Wielkopolskiego.

 

W Babimoście powstańcy mieli swoją kwaterę między innymi w domu Andrzeja Chudzickiego przy ówczesnej ulicy Brójeckiej nr 9 tuż obok mostu Miejskiego, dziś nieistniejący budynek na narożniku ulic Piłsudskiego i Dworcowej. Andrzej Chudzicki był członkiem babimojskiego Bractwa Kurkowego i sympatyzował z powstańcami, za co został później wydalony z Niemiec i zamieszkał w polskim już Zbąszyniu.

 

8

Babimost, widokówka powstała w latach tuż przed Powstaniem Wielkopolskim. Na pierwszym planie most Miejski nad kanałem Gniłej Obry, narożnikowy dom z restauracją Andrzeja Chudzickiego – jedna z kwater powstańców, a z tyłu widoczne dwie wieże kościoła pw. św. Wawrzyńca.

 

8

Nad wejściem do restauracji widoczny napis: „Andreas Chudzicki” i lampa gazowa.

 

8

Rozporządzenie babimojskiego komendanta powstańców w języku niemieckim, wydane 2 lutego 1919 roku – obwieszczenie ogłoszono ustnie tego samego dnia – podpieczętowane miejską pieczątką policji w Babimoście: Noszenie mundurów, płaszczy i czapek przez mieszkańców, którzy nie należą do polskiego wojska, jest natychmiast zabronione.

 

8

Karta pocztowa napisana w 1915 roku przez Franciszka Rychłego do swojej dwa lata starszej siostry Marii Rychłej. Nadawca: Pionier Rychly. Eisenbahn Regiment I. Rekruten Depot. Berlin Schöneberg, dnia 13.2.1915. Kochana Siostro, ja jestem do tego czasu Bogu Dzięki zdrowy, czego wam wszystkim życzę. Mi idzie do tego czasu dosyć dobrze. Kochana Siostro, pisz mi czy jesteście w domu wszyscy zdrowi. Teraz pozdrawiam was wszystkich mile i serdecznie. F. Rychly. Proszę odpisz.

 

 

Aleksander Waberski

styczeń 2024

 


 

 

105 rocznica Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego

 

24 stycznia 2024 roku obchodzimy 105 rocznicę zdobycia Babimostu i Podmokli przez oddział powstańców wielkopolskich. Z tej okazji już 26 grudnia 2023 roku Towarzystwo Miłośników Ziemi Babimojskiej i Klub Rodła Ziemi Babimojskiej wspólnie z księżmi z naszej parafii zorganizowali uroczystość upamiętniającą 105 rocznicę wybuchu Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego, która odbyła się w kościele pw. św. Wawrzyńca w Babimoście z udziałem pocztu sztandarowego Kurkowego Bractwa Strzeleckiego. Następnie złożono kwiaty na zbiorowej mogile powstańców na babimojskim cmentarzu, po czym Bractwo Kurkowe oddało salwę honorową.

Zdjęcia Danuta Błoszyk

A.W.

 


 

100 lat oddziałów Związku Polaków w Niemczech w Kramsku i Podmoklach

Związek Polaków w Niemczech (ZPwN), którego znakiem rozpoznawczym jest Rodło, powstał w sierpniu 1922 roku w Berlinie. Z okazji 100 rocznicy powstania tej zasłużonej organizacji, Klub Rodła Ziemi Babimojskiej ufundował pomnik, który z udziałem Kurkowego Bractwa Strzeleckiego w Babimoście uroczyście odsłonięto na babimojskim cmentarzu w październiku 2022 roku.

 

8

 

Przodkowie wielu członków bractwa strzeleckiego w czasie międzywojennym zrzeszeni byli w Związku Polaków w Niemczech, którego znakiem rozpoznawczym jest Rodło. W 2015 roku bractwo umieściło znak Rodła w swoim nowym logo.

Czytaj: http://www.kbsbabimost.pl/216-nowe-logo-bractwa

  ZPwN kulturowo i politycznie reprezentował Polaków zamieszkałych w czasie międzywojennym w Niemczech. Już w krótkim czasie po zarejestrowaniu ZPwN w sądzie, w grudniu 1922 roku powstały oddziały Związku również w Starym i Nowym Kramsku oraz w Podmoklach Wielkich i Małych.

 

8

Jan Cichy 1878-1957

 

Prezesem oddziału ZPwN w Nowym Kramsku został Jan Cichy, wybitny działacz narodowy, któremu literatura historyczna poświęciła na swoich kartach sporo miejsca. W Nowym Kramsku Jan Cichy kierował oddziałem ZPwN, do którego należało – jak podają źródła – od 110 do 210 członków.

 

8

Franciszek Reimann 1887-1967

 

Oddział ZPwN w Starym Kramsku działał już w maju 1923 roku. Do oddziału należało od 20 do 60 członków, a jego pierwszym prezesem został Franciszek Reimann, który prowadził oddział do swojej przeprowadzki do Nowego Kramska w 1931 roku.

 

8

Stanisław Groszek 1886-1952

 

Drugim prezesem oddziału Związku Polaków w Niemczech w Starym Kramsku został Stanisław Groszek. Pełnił tę funkcję do 1939 roku.

W Podmoklach Wielkich oddział Związku Polaków w Niemczech powstał w 1923 roku. Do oddziału należało od 60 do 80 członków. Na pierwszego prezesa oddziału ZPwN w Podmoklach Wielkich wybrano Jana Wołka, rolnika z zagrody nr 44. Z powodu nagłej śmierci oddział prowadził jedynie dwa lata.

 

8

Franciszek Weimann 1891-1946

 

Po śmierci prezesa oddziału ZPwN w Podmoklach Wielkich w 1925 roku wybrano na to stanowisko Franciszka Weimanna. 6 marca 1938 roku uczestniczył on razem z żoną Marianną w Wielkim Kongresie Polaków w Berlinie, na którym ustalono Pięć Prawd Polaków. Po wojnie wziął udział w Kongresie Polaków Autochtonów z Ziem Odzyskanych, który odbył się 9–10 listopada 1946 roku w Warszawie. Do stolicy pojechał z liczną delegacją podmoklan. W pierwszy dzień manifestacji Kongresu w wyniku nieszczęśliwego wypadku na ulicach Warszawy został postrzelony w brzuch. Przewieziony do kliniki zmarł 12 listopada 1946 roku.

 

8

Antoni Rychły 1884-1957

 

W Podmoklach Małych oddział Związku Polaków w Niemczech powstał nieco później, bo dopiero w 1924 roku. Do oddziału należało od 68 do 74 członków. Przez cały czas istnienia oddziału prezesem był Antoni Rychły z Podmokli Małych 68. 

Więcej na temat działaczy patriotycznych Babimojszczyzny czytaj (strona 71–105):

https://zbc.uz.zgora.pl/dlibra/publication/29797/edition/24206/content?&meta-lang=pl

 

Aleksander Waberski

grudzień 2023

 


 

 

Z Klubem Rodła w Nowym Kramsku

 

Z inicjatywy Klubu Rodła Ziemi Babimojskiej odbyło się z uczestnictwem bractwa 19 listopada 2023 roku uroczyste otwarcie odnowionej „Alei Zasłużonych” na cmentarzu w Nowym Kramsku.


 

Zdjęcia Danuta Błoszyk

A.W.

 


 

Brackie Insygnia

Kontakt

 

 
     KURKOWE BRACTWO STRZELECKIE
                   W BABIMOŚCIE
 
    66-110 Babimost, Kargowska 54
    www: http://www.kbsbabimost.pl
    mail: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie obsługi JavaScript.  

                         

Iban: PL 45 1020 4144 0000 6702 0339 4467

SWIFT/BIC: BPKOPLPW

Zaproszenia / Życzenia